چکیده
هدف از این پژوهش بررسی فعالیت­های ضداکسایشی و ضدمیکروبی عصاره­های اتانولی (EE)، متانولی (ME) و آبی (AE) برگ بنه (Pistacia atlantica) زیرگونه­ی mutica از گونه­های بومی ایران بود. محتوای ترکیبات فنولی کل و فعالیت ضداکسایشی عصاره­ها به ترتیب توسط روش رنگ­سنجی فولین سیوکالتو و سنجش مهار رادیکال آزاد DPPH بررسی گردید. فعالیت ضدمیکروبی عصاره­ها علیه سه باکتری گرم مثبت، سه باکتری گرم منفی و یک مخمر با روش انتشار دیسک و تعیین حداقل غلظت ممانعت­کنندگی (MIC) و حداقل غلظت باکتری­کشی (MBC) مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که عصاره آبی بیشترین محتوای ترکیبات فنولی و بالاترین میزان از مهار رادیکال DPPH را داشت. اما EC₅₀ عصاره آبی در مقایسه با ضداکسایش سنتزی BHT به ترتیب 87/5 و 94/3 میلی­گرم در میلی­لیتر بود. نتایج نشان داد که عصاره­ها بر روی میکروارگانیسم­های مورد آزمایش اثر بازدارندگی داشته و باکتری­های گرم مثبت حساسیت بیشتری نسبت به باکتری­های گرم منفی داشتند. همچنین عصاره آبی به خاطر داشتن مقادیر بیشتر ترکیبات فنولی بالاترین اثر ضدمیکروبی را بر گونه­های باکتریایی و مخمر مورد آزمون داشت. در بین میکروارگانیسم­های مورد آزمون، استرپتوکوکوس فاسیوم و مخمر کاندیدا آلبیکانس به ترتیب حساسترین و مقاوم­ترین بودند. براساس نتایج حاصل از این پژوهش عصاره آبی برگ بنه می تواند به عنوان یک نگهدارنده طبیعی در صنعت غذا استفاده گردد.