انجمن علوم و صنایع غذایی ایران مجله علوم و صنایع غذایی ایران 2008-8787 23 175 2026 08 23 International Perspectives on the Safety Regulation of Genetically Modified Foods (GMOs): A Comparative Analysis of Effectiveness and Transparency , Case Studies: United States, Canada, European Union, Brazil, China, Japan, India, Iran. دیدگاه بین المللی به مقررات ایمنی مواد غذایی مهندسی زیستی (GMO) تحلیل تطبیقی؛ ارزیابی اثربخشی انها در تضمین ایمنی وشفافیت (مورد مطالعه : امریکا کانادا اتحادیه اروپا برزیل چین ژاپن هند ایران روسیه). 163 185 29058 10.48311/fsct.2026.117561.82944 FA فاطمه حمیرا شفایی پهنابی وزارت جهادکشاورزی Journal Article 2025 11 19 This research paper provides a comparative analysis of international and national regulatory bodies related to genetically modified organisms (GMOs), assessing their safety effectiveness and transparency in nine selected countries: Iran, India, China, Japan, Russia, the United States, Canada, the European Union, Brazil. This research has been conducted using a qualitative method and a comparative-documentary analysis approach. Data is collected through library and documentary methods including national laws and regulations, guidelines from regulatory agencies Such as the U.S. FDA and the EFSA of the European Union and the corresponding institutions in China, Japan, Brazil, India, Russia and Iran, scientific articles, policy reports, and documents of the Cartagena Protocol on Biosafety and documents of international organizations WHO, FAO, CODEX, WTO have been collected and analyzed. Based on the findings, three divergent regulatory models were identified: product-based model (United States, Canada, Brazil), process-based model (European Union), strategic and limiting model (Russia, and to some extent China, India, Iran, Japan). It is worth mentioning that the emergence of new genomic techniques (NGTs) has created a new complexity in the international regulation of this field. The results of this research can help policymakers, regulators, and key stakeholders to balance safety concerns with the benefits of technology by moving from unresolved disputes to convergence, and to design a more sustainable future for agricultural biotechnology through efficient regulatory systems, Strategic investments (such as more sophisticated applications such as plant vaccines; the use of artificial intelligence in international platforms) to design a more sustainable future for agricultural biotechnology. این مقاله پژوهشی به تحلیل تطبیقی اثربخشی تنظیم گری نهادهای بین‌المللی، ملی مرتبط با محصولات تراریخته (GMOs) در تضمین ایمنی و شفافیت مواد غذایی مهندسی زیستی در نه کشور منتخب شامل ایران، هند، چین، ژاپن، روسیه، ایالات متحده، کانادا، اتحادیه اروپا و برزیل میپردازد. این پژوهش با روش کیفی و رویکرد تحلیل تطبیقی-اسنادی (Comparative-Documentary Analysis) انجام شده است..داده‌ها از طریق روش کتابخانه‌ای و اسنادی شامل قوانین ومقررات ملی کشورها، دستورالعمل‌های آژانس‌های نظارتی مانند FDA آمریکا و EFSA اتحادیه اروپا و نهادهای متناظر در چین، ژاپن، برزیل، هند، روسیه و ایران، مقالات علمی، گزارش‌های سیاست ‌گذاری و اسناد پروتکل کارتاهنا درباره ایمنی زیستی و اسناد سازمان‌های بین‌المللی WHO، FAO، CODEX؛ WTOگردآوری وتحلیل شده اند .کشورهای منتخب به ‌صورت هدفمند (Purposeful Sampling) انتخاب شده‌اند تا طیف متنوعی ازنظام های نظارتی باشند.برای مقایسه بین کشورها از ماتریس شاخص‌ محور استفاده شد .براساس یافته هادراین تحقیق سه مدل نظارتی واگرا؛ مدل مبتنی بر محصول(ایالات متحده، کانادا، برزیل) ، مدل مبتنی بر فرآیند(اتحادیه اروپا)؛ مدل راهبردومحدود کننده (روسیه، و تا حدی چین، هند، ایران، ژاپن) شناسایی شد. شایان ذکراست ظهورتکنیک‌های ژنومی جدید (NGTs) پیچیده‌ گی جدید در تنظیم گری بین‌المللی این حوزه ایجاد کرده است.نتایج این پژوهش میتواند به سیاست‌گذاران، نهادهای نظارتی و ذی‌نفعان کلیدی کمک کند تا با حرکت از مناقشات حل‌ نشده به سمت همگرایی، نگرانی‌های ایمنی را با منافع فناوری متعادل سازند و نظام‌های نظارتی کارامد، سرمایه‌گذاری‌های راهبردی (کاربردهای پیچیده ترمانند واکسن گیاهان؛ بکارگیری هوش مصنوعی در پلتقرمهای بین المللی) آینده‌ای پایدارتر برای بیوتکنولوژی کشاورزی طراحی کنند. https://fsct.modares.ac.ir/article_29058_50c0825021514d9e67849b768c681ec1.pdf