انجمن علوم و صنایع غذایی ایران ناشر: دانشگاه تربیت مدرس مجله علوم و صنایع غذایی ایران 2008-8787 23 172 2026 05 22 Investigation of physical, antioxidant and structural properties of edible films based on carboxymethyl cellulose containing okra mucilage and black cumin seed (Nigella sativa) oil بررسی خصوصیات فیزیکی، آنتی اکسیدانی و ساختاری فیلم‌های خوراکی تولید شده بر پایه کربوکسی متیل سلولز حاوی موسیلاژ بامیه و روغن سیاه دان 284 304 28588 10.48311/fsct.2026.83677.0 FA فریبا شکار گروه علوم و صنایع غذایی، واحد ممقان، دانشگاه آزاد اسلامی، ممقان، ایران افشین جوادی گروه بهداشت مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی، علوم پزشکی تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران صدیف آزادمرد دمیرچی گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران حامد همیشه کار مرکز تحقیقات کاربردی دارویی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران Journal Article 2024 01 05   The purpose of this work was to establish the biocomposite films made from carboxymethyl cellulose (CMC) (1% w/v), okra mucilage (OM) (1-3% w/v) and black cumin seed oil (BSO) (0-0.5% v/v). The impact of OM and BSO concentrations on the properties of biocomposite films including the thickness, density, water vapor permeability, water solubility, antioxidant activity, color and microstructure properties was evaluated by response surface methodology. The results demonstrated that the water solubility and water vapor barrier properties of fabricated films increased at higher OM concentrations, whereas by increasing BSO concentrations, these parameters decreased. The parameters of redness (a*), total color difference value (∆E) and yellowness index (YI) have incremental trend after incorporating higher OM and BSO concentrations, while the lightness (L*) and whiteness index (WI) displayed a decline. Antioxidant activity (DPPH) and total phenolic content (TPC) of films increased by increasing okra mucilage concentrations, on the contrary the incorporation of BSO at higher concentrations caused a diminish in antioxidant activity and total phenolic content. Meanwhile, the AFM images indicated that the roughness parameters (Ra, Rq) increased by increasing okra mucilage and black seed oil concentrations. According to the analysis of variance, the proposed model was significant for the all parameters (p < 0.05), except for the yellowness parameter (b*), for which none of the models were statistically significant (p > 0.05). Based on optimization, the optimal film was obtained with a proportion of 1% OM and 0.5% BSO, with a desirability score of 0.75. The recorded SEM images of the microstructural cross-sectional films indicated that the porosity and discontinuity increased by increasing okra mucilage amount, in contrast higher concentrations of black seed oil led to a decrease in porosity of cross-sectional films. Additionally, FTIR analysis confirmed the occurrence of new intermolecular interactions in the film matrix.   <br>  هدف از این تحقیق تهیه فیلم خوراکی بر پایه کربوکسی متیل سلولز (‌w/v %1)، موسیلاژ بامیه (w/v %3 -1) و روغن سیاه دانه (‌v/v 5/0‌% -0) بود. تأثیر غلظت‌های مختلف موسیلاژ بامیه و روغن سیاه دانه بر ویژگی‌های فیلم خوراکی تهیه شده شامل ضخامت، چگالی، انحلال‌پذیری، نفوذ‌پذیری به بخار آب، فعالیت آنتی‌اکسیدانی، خصوصیات رنگی و ساختاری به روش سطح پاسخ (RSM) مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که پارامترهای انحلال‌پذیری و نفوذپذیری به بخار آب با افزایش غلظت موسیلاژ بامیه افزایش یافتند، در صورتیکه با افزایش غلظت روغن سیاه دانه کاهش در این پارامترها مشاهده شد. پارامترهای قرمزی (a*)، اختلاف رنگ کل (E∆) و شاخص زردی (YI) با گنجاندن غلظت‌های بالاتر موسیلاژ بامیه و روغن سیاه دانه روند افزایشی داشتند، درحالیکه پارامترهای روشنایی (L*) و شاخص سفیدی (WI) روند کاهشی نشان دادند. همچنین فعالیت آنتی‌اکسدانی (DPPH) و محتوای فنل کل (TPC) در نمونه‌های فیلم با افزایش غلظت موسیلاژ بامیه افزایش یافتند، در مقابل گنجاندن غلظت‌های بالاتر روغن سیاه دانه باعث کاهش فعالیت آنتی‌اکسیدانی و ترکیبات فنلی فیلم‌ها شد. ضمن اینکه تصاویر AFM نشان داد که با افزایش غلظت موسیلاژ بامیه و روغن سیاه دانه پارامترهای زبری (Ra و Rq) افزایش یافتند. مطابق با آنالیز واریانس مدل پیشنهادی برای همه پارامترها معنی‌دار بود (05/0>p ) به جز پارامتر زردی (b*) که هیچ یک از مدل‌ها معنی‌دار نبود (05/0   https://fsct.modares.ac.ir/article_28588_9f3fedf17034316a32b96e87686c44d9.pdf